'अर्थपूर्ण जीवनाचा समाजात शोध' घेण्यासाठी २००६ साली डॉ. अभय आणि डॉ. राणी बंग यांनी तरुणांसाठी विकसित केलेली शिक्षणप्रक्रिया म्हणजे 'निर्माण'...

समाजात सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी विविध समस्यांचे आव्हान स्वीकारणा-या व त्याद्वारे स्वत:च्या आयुष्याचा अर्थ शोधू इच्छिणा-या युवा प्रयोगवीरांचा हा समुदाय...

'मी व माझे' याच्या संकुचित सीमा ओलांडून,त्यापलीकडील वास्तवाला आपल्या कवेत घेण्यासाठी स्वत:च्या बुद्धीच्या,मनाच्या व कर्तृत्वाच्या कक्षा विस्तारणा-या निर्माणींच्या प्रयत्नांचे संकलन म्हणजे "सीमोल्लंघन"!

गेल्या तीन महिन्यातील निर्माणींच्या धडपडींचे थोडक्यात पण नेमके वृत्त आपल्यासाठी घेऊन येतील अमोल amolsd07[at]gmail[dot]com आणि सतीश गिरसावळे girsawale.sg[at]gmail[dot]com व सीमोल्लंघन टीम!

निर्माणबद्दल अधिक माहितीसाठी - http://nirman.mkcl.org; www.facebook.com/nirmanforyouth

Friday, 28 February 2014

पायरी ओलांडणारे पायऱ्यांवरचे नाटक

राही मुजुमदारला (निर्माण ५) शाळेत असल्यापासून थिएटरची आवड होती आणि कॉलेजमध्ये सामाजिक शास्त्र हा तिचा विषय. या दोन्हीचा मेळ साधून तिला काही काम करण्याची इच्छा होती. त्याच वेळी तिची मैत्रिण त्यांचा ग्रुप स्त्रियांच्या स्वच्छतेचे प्रश्न, सार्वजनिक शौचालयांची उपलब्धता या विषयांवर 'Woman' हे थिएटर करत होते. या नाटकाच्या नेपथ्याची जबाबदारी राहीने घेतली. Woman हे स्टेजवरचं नाटकही नव्हतं आणि रस्त्यावर केलं जाणारं पथनाट्यही नव्हतं. त्यामुळे त्याचे नेपथ्य हे आव्हानात्मक काम होतं. शिवाय नेपथ्यासाठी खर्चाची वेगळी तरतूद सुद्धा नव्हती. मग घरातीलच जुन्या वस्तू वापरून, टाकाऊतून टिकाऊ असे सेट्स तिने तयार केले. या नाट्याचे पुण्यात आणि मुंबईत काही प्रयोग झाले. भविष्यात चेन्नतही प्रयोग करण्याचा या मंडळींचा विचार आहे.
प्रयोगादरम्यानचा एक क्षण
या अनुभवाविषयी बोलताना राही म्हणाली, “आमचं नाटक हिंदी व मराठीत आहे. आम्ही जिथे जाऊ तिथला प्रेक्षक वर्ग बघून कुठल्या भाषेत सादर करायचं ते ठरवतो. पुण्याच्या प्रेक्षकांना हा विषय तितकासा भावला नाही. पण तरी त्यांना नाटकाचा साचा व सादरीकरणाची पद्धत आवडली. मुंबईत छान प्रतिसाद मिळाला. लोक relate करू शकले. नाटकानांतरच्या चर्चेत लोकांनी आनंदाने सहभाग घेतला. हे नाटक आम्ही सहसा नाट्यगृहाच्या पायऱ्यांवर किंवा अशा जागेत करतो जिथे प्रेक्षक जवळून पाहू शकतील आणि त्यांनाही आपण नाटकाचा एक भाग आहोत असं सतत वाटत राहील. 
नाटकाच्या नेपथ्याची जबाबदारी राहीने स्वीकारली होती
मी हे नाटक करायचं असं ठरवून जेव्हा टीमसोबत काम सुरू केलं, तेव्हा सर्वप्रथम त्यांनी मला अनेक गोष्टी वाचायला दिल्या. त्यात महिलांचे आरोग्याचे प्रश्न, स्वच्छतेचे प्रश्न अणि स्वच्छतागृहांचे प्रश्न ह्यांची रीतसर माहिती होती. त्यानंतर हे नाटक ‘black comedy असल्याने ह्याचे नेपथ्य भरपूर व रंगीबेरंगी असावे असे ठरले. आमचे एकुण ७९ property elements आहेत; अणि ते सगळे हाताने बनवलेले आहेत. त्यामुळे ते नीट संभालणे हे मोठे आव्हानच होते. ह्यासाठी लागणारी शिस्त व नीटनेटकेपणा मला शिकवा लागला. तसेच अभ्यास सांभाळून हे करावं लागत होतं. तिथे balance ठेवणे जरा अवघडच गेले. पण आवडीचा विषय असल्याने प्रचंड मजा येत होती व आनंदाने मी ते केलं.” 
थोडासा वेगळा विषय वेगळ्याच पद्धतीने मांडणाऱ्या राही आणि तिच्या ग्रुपला पुढील प्रयोगांसाठी शुभेच्छा !

स्त्रोत – राही मुजुमदार,

rahmujumdar@gmail.com

No comments:

Post a Comment