'अर्थपूर्ण जीवनाचा समाजात शोध' घेण्यासाठी २००६ साली डॉ. अभय आणि डॉ. राणी बंग यांनी तरुणांसाठी विकसित केलेली शिक्षणप्रक्रिया म्हणजे 'निर्माण'...

समाजात सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी विविध समस्यांचे आव्हान स्वीकारणा-या व त्याद्वारे स्वत:च्या आयुष्याचा अर्थ शोधू इच्छिणा-या युवा प्रयोगवीरांचा हा समुदाय...

'मी व माझे' याच्या संकुचित सीमा ओलांडून,त्यापलीकडील वास्तवाला आपल्या कवेत घेण्यासाठी स्वत:च्या बुद्धीच्या,मनाच्या व कर्तृत्वाच्या कक्षा विस्तारणा-या निर्माणींच्या प्रयत्नांचे संकलन म्हणजे "सीमोल्लंघन"!

गेल्या तीन महिन्यातील निर्माणींच्या धडपडींचे थोडक्यात पण नेमके वृत्त आपल्यासाठी घेऊन येतील अमोल amolsd07[at]gmail[dot]com आणि सतीश गिरसावळे girsawale.sg[at]gmail[dot]com व सीमोल्लंघन टीम!

निर्माणबद्दल अधिक माहितीसाठी - http://nirman.mkcl.org; www.facebook.com/nirmanforyouth

Thursday, 9 May 2013

पुणे-नगरच्या तीन संस्थांना अश्विन भोंडवेची भेट


            सामाजिक काम करण्याची इच्छा तर आहे, पण कसे करावे हा प्रश्न आहे. आपल्या आधी बऱ्याचजणांनी अशा कामाला हात घातलेला आहे. हे काम कसे उभे राहिले, कोणत्या समस्यांना त्यांना तोंड द्यावे लागले, सध्या त्यांच्यासमोरील आव्हाने काय आहेत, आपण निर्माणी त्यांना काही मदत करु शकतो का किंवा ते आपल्याला काही मदत करु शकतील का अशा विविध उद्देशांनी मी (अश्विन भोंडवे, निर्माण ३) पुढील तीन संस्थांना अभ्यास भेटी दिल्या.

विज्ञान आश्रम (पाबळ): डॉ. कालबाग यांचे शिक्षणातून ग्रामविकासहे ध्येय समोर ठेऊन संस्था कार्यरत आहे. ग्रामीण भागातील लोकांना ग्रामीण भागात कार्य करण्याचे कौशल्य आणि संधी नयी तालीम पद्धतीने प्राप्त व्हावी असा त्यांचा प्रयत्न आहे. आश्रमामध्ये विद्यार्थी प्रामुख्याने १. शेती व पशुपालन २. आरोग्य आणि गृह ३. अभियांत्रिकी  ४.ऊर्जा या चार क्षेत्राशी संबंधित कौशल्य आणि ज्ञान प्रत्यक्ष काम करुन मिळवत असतात. सध्या श्री. योगेश कुलकर्णी या प्रकल्पाचे संचालन करतात. महेश लादे हा निर्माणीदेखील तिथे काम करत आहे.

शाश्वत (मंचर): धरणाला विरोध करण्यासोबतच धरणग्रस्तांना विविध पद्धतीने मदत करणे हीदेखील एक विकासाची पद्धत
असू शकते. या पद्धतीचा स्वीकार करुन श्री. आनंद कपूर व कुसुमताई कर्णिक अंबेगाव तालुक्यात काम करत आहेत. डिंभे धरणाची निर्मिती झाल्यानंतर तेथील आदिवासी लोकांचे झालेले विस्थापन व अन्य समोर येतील त्या समस्यांचे समाधान शोधणे असा कार्यामागचा प्रामुख्याने दृष्टीकोन आहे. प्रामुख्याने जगण्यासाठी अर्थार्जन कसे करता येइल याचा शोध घेत सर्वांच्या सहभागाने मत्स्योत्पादन, ‘पडकईपद्धतीने डोंगरावर शेती, ‘गाळपेरपद्धतीने धरणाचे पाणी कमी झाल्यावर शेती इ. पद्धती विकसित केल्या आहेत.

स्नेहालय (अहमदनगर): श्री. गिरीश कुलकर्णी यांच्या संवेदनशीलतेतून सुरु झालेले हे कार्य. स्नेहालय प्रामुख्याने अनाथ, वेश्या व्यवसायाची पार्श्वभूमी असणाऱ्या मुला-मुलींचे शिक्षण, रोजगार, त्यांना मुख्य प्रवाहात आणणे यावर काम करते.
तिन्ही संस्थांमध्ये विविध क्षेत्रातील चांगल्या लोकांची गरज आहे. (उदा. आरोग्य, अभियंत्रिकी, शिक्षण इ.) ज्या निर्माणींना योगदान देण्याची इच्छा आहे, त्यांनी जरुर संपर्क साधावा.
यादरम्यान मला औरंगाबाद, पुणे येथील निर्माणींना भेटण्याचीदेखील संधी मिळाली.
अश्विन भोंडवे

No comments:

Post a Comment